نقشه‌کشی با استفاده از GPS

تاریخ بازبینی ۱۳۹۴/۰۳/۱۷

یادگرفتن ویرایش نقشه از کلیدی‌ترین مسائل کار با نقشه است - با آن می‌توانید اطلاعات حقیقی به نقشه اضافه کنید. اما جنبه دیگر، جمع‌آوری خود اطلاعات است - یعنی اینکه بیرون بروید و مکانی را وارسی کنید.

در این فصل خواهیم دید که GPS چکار می‌کند و چطور می‌توان با آن کار کرد. یاد خواهید گرفت که دستگاه GPS چگونه کار می‌کند و چطور بوسیله آن می‌توان نقشه ایجاد کرد.

در اینجا ما نحوه کار با دستگاه Garmin eTrex Vista HCx که یک دستگاه رایج برای نفشه‌کشی است را شرح می‌دهیم. دستگاهها و مدلهای بسیار متفاوت GPS هستند که کار مشابهی را انجام می‌دهند، بنابراین اگر دستگاه شما متفاوت است نگران نباشید – اصول کلی یکسان است.

GPS چیست؟

دستگاه GPS همانند یک دستگاه تلفن همراه است با این تفاوت که به جای آنکه سیگنالهای رادیویی را از شرکتهای مخابراتی دریافت کند، آنها را از ماهواره‌هایی که در اطراف زمین وجود دارند دریافت می‌کند. با دریافت این سیگنالها از ماهواره‌ها، دستگاه GPS قادر است که موفعیت دقیق شما بر روی کره زمین را محاسبه کند. دستگاه موقعیت را به صورت یک مختصات که از دو عدد بزرگ تشکیل شده ضبط می‌کند. یکی از آن اعداد می‌گوید که چقدر در جهت شرقی یا غربی قرار دارید – این عدد عرض جغرافیایی نامیده می‌شود. عدد دوم می‌گوید که چقدر در جهت شمالی یا جنوبی قرار دارید – این عدد طول جغرافیایی خوانده می‌شود. هر نقطه روی زمین دارای یک مختصات جغرافیایی منحصرد به فرد است.

برای مثال: طول جغرافیایی 8.639298- و عرض جغرافیایی 116.311607 محلی در لومبوک اندونزی است.

Google Earth software, showing coordinates of Lombok, Indonesia

Garmin eTrex Vista HCx

روشن کردن GPS

قبل از اینکه GPS خود را روشن کنید، بیرون بروید جایی‌که آسمان مستقیماْ دیده شود. چون که GPS با دریافت سیگنال از ماهواره‌ها موقعیت شما را تعیین می‌کند. در داخل خانه کار نخواهد کرد.

دکمه روشن در سمت راست GPS را فشار داده و نگه دارید. GPS شروع بکار میکند و صفحه ماهواره‌ها نشان خواهد داد. باید چیزی شبیه تصویر ببینید. GPS به دنبال سیگنالهای ماهواره‌ای میگردد. و هنگامی که حداقل به سه ماهواره متصل شود، موقعیت شما را خواهد داشت.

GPS determined location

به محض تشخیص موقعیت مکانی، صفحه ماهواره رفته و منوی اصلی را مشاهده خواهید کرد.

GPS main menu

حرکت در GPS

  • GPS دارای صفحه‌ها و منوهای مختلفی است که به شما اجازه انجام کارهای مختلف را می‌دهد. برای جابجایی بین صفحه‌ها، دکمه دارای علامت “X” را که زیر دکمه روشن کردن دستگاه در طرف راست قرار دارد فشار دهید. این دکمه همچنین جهت بازگشت به عقب کاربرد دارد. اگر چیزی را اشتباهی زدید و می‌خواهید آنرا لغو کنید یا به عفب برگردید، دکمه “X” را فشار دهید.
  • با فشار دادن دکمه X، باید بتوانید بین تمام صفحات مختلف GPS که چیزی شبیه به اینها خواهند بود بچرخید:

GPS all

  • اگر به صفحه ماهواره‌ها برگردید، می‌ببینید که به تعداد سه ماهواره یا بیشتر متصل هستید. در گوشه بالا و چپ، مختصات طول و عرض جغرافیایی‌تان نشان داده می‌شود.

  • به صفحه نقشه بروید تا نقشه جایی که هستید را ببینید. اگر نقشه‌های OSM را به GPS خود اضافه کرده باشید، می‌توانید جاده‌ها و اماکن را ببینید. در غیر این صورت، فقط یک صفحه خالی می‌بینید. با فشردن دکمه‌های پیمایش بالا و پایین سمت چپ GPS بزرگنمایی و کوچکنمایی کنید.

  • اطلاعات بیشتر جهت به دست آوردن نقشه OSM برای دستگاه‌های Garmin و نحوه نصب آنها را می‌توان در صفحه ویکی OSM یافت.

مسیرها و نقاط راه

GPS دو نوع اطلاعات که برای ایجاد نقشه یا ذخیره مختصات مکان مفید هستند را ثبت می‌کند. اول، این اجازه را می‌دهد که موقعیت مکانی‌تان را در حافظه GPS ذخیره کنید. هنگامی که یک مکان را ذخیره می‌کنید، مختصات با یک نام ذخیره می‌شوند. به عنوان مثال، اولین نقطه ذخیره شده 001، دومی 002 الی آخر نامیده می‌شوند.

اگر GPS شما با شماره 001 شروع نمی‌کند و می‌خواهید نقاط قبلی را پاک کنید، به آیکن “پیدا کردن” (Find) منوی اصلی بروید. “نقاط بین‌راهی” را بزنید و سپس دکمه زیر منو در سمت راست برای نشان دادن زیر منوی Waypoint را بزنید. به پایین رفته و “حذف” را کلیک کنید سپس “تمام نمادها” و “بله” را بزنید.

وقتی که نقطه‌ای را ذخیره می‌کنید عددش را همراه با یادداشتی در مورد آن به همراه ویژگیها و یا شاخصی که میدانید، روی کاغذ بنویسید. به مکانهای ذخیره شده در GPS نقاط بین‌راهی می‌گویند.

دوم، GPS مسیر را ذخیره کند. در حالی که در نقطه بین‌راهی تنها یک موقعیت ذخیره می‌شود، برای مسیر، توالی موقعیتهایی که در آن حرکت می‌کنید ذخیره می‌شوند. برای مثال، مسیر هر یک ثانیه یا هر یک متر موقعیت‌تان را ذخیره میکند که منجر به ایجاد توالی نقطه‌های راهی که پیموده‌اید می‌شود. مسیرها برای کشیدن نقشه اشیایی که به صورت خط یا شکل نمایش داده می‌شوند مانند مسیر یک راه یا شکل یک قسمت از زمین بکار میرود.

GPS path

ذخیره موقعیت‌تان

  • برای ذخیره موقعیت فعلی خود به عنوان یک نقطه‌راه، روی دکمه “X” کلیک کنید تا به منوی اصلی برسید. با استفاده از جوی استیک، روی “علامت” (Mark) روی صفحه نمایش بروید. دکمه جوی استیک را پایین فشار دهید تا صفحه “Save Waypoint” باز شود. همچنین می‌توانید دکمه جوی استیک را در هر صفحه فشار دهید تا صفحه “Save Waypoint” باز شود.

save location 1

<!– note unnecessary perhaps? add to advanced section

اگر از چندین دستگاه GPS استفاده می‌کنید، مهم است که مطمئن شوید همه دستگاه‌ها به فرمت یکسان تنظیم شده‌اند. برای بررسی این، به “منوی اصلی” بروید و “تنظیم منو” (Set up Menu) را پیدا کنید. روی “واحد‌ها” (Units) کلیک کنید و مطمئن شوید فرمت موقعیت به درجه اعشاری (hddd.ddddd°) تنظیم شده باشد. و مقیاس نقشه به WGS 84 (که یک قالب هماهنگ استاندارد محاسبه شده یا سطح مرجع اسفروئیدی کره زمین است) و سرعت فاصله، ارتفاع و عمق به متر تنظیم باشند. ->

  • در این صفحه اطلاعاتی مربوط به نقطه بین‌راهی که ذخیره می‌کنید را می‌بینید. اگر این اولین نقطه بین‌راهی شماست، احتمالا “001” خوانده می‌شود. این شماره‌ای است که باید روی کاغذ همراه با اطلاعاتی که می‌خواهید درباره شی جمع آوری کنید ثبت کنید. سپس زمان و تاریخی که نقطه ضبط شده وجود دارد. زیر آن، مختصات، و به دنبال آن ارتفاع قرار دارند.
  • از جوی استیک پایین صفحه برای رفتن به «OK» استفاده کنید. دکمه جوی استیک را برای ذخیره این نقطه فشار دهید. مطمئن باشید که شماره نقطه را، همراه با ماهیت محلآنچه محل است و هرگونه اطلاعات دیگری که می‌خواهید در مورد ان مکان داشته باشید در دفترچه یادداشت خود یادداشت می‌کنید.

save location 2

  • برای رفتن به صفحه نقشه، دکمه “X” را فشار دهید. حالا باید نقطه را روی نقشه ببینید.

روشن کردن ثبت مسیر

  • حالا ما یاد گرفتیم که چگونه نقاط را ذخیره کنیم، بیایید یاد بگیریم که چگونه ضبط مسیر را روشن و خاموش کنیم. هنگامی که ضبط مسیر روشن است، به صورت خودکار مسیرتان را به ضبط می‌کند. کار خوبی است که ضبط را هنگام شروع نقشه‌کشی روشن و سپس در پایان کار آنرا خاموش کنید. سپس قادرید که مسیر را در یک کامپیوتر نگاه کنید و مسیری که نقشه کشیدید را ببینید. اگر می‌خواهید تمام طول یک جاده را نقشه بکشید، ایده خوبی است که نقطه بین‌راهی در ابتدا و انتهای جاده ذخیره کنید، در دفترچه یادداشت‌تان نام و نوع جاده، و هر گونه اطلاعات مهم دیگر در مورد جاده را بنویسید.
  • برای روشن کردن ضبط مسیر، روی دکمه “X” چندین بار کلیک کنید تا زمانی که به صفحه‌ای به نام Track Log برسید.

turn on track

  • اگر می‌خواهید مسیرهای ضبط شده قبلی را پاک کنید، با استفاده از جوی استیک “پاک کردن” (Clear) را انتخاب و دکمه جوی استیک را به پایین فشار دهید. در نوار بالای صفحه باید “0٪” را بخوانید.
  • برای روشن کردن ضبط، جوی استیک حرکت دهید تا “روشن” (On) را انتخاب و سپس جوی استیک را به پایین فشار دهید. اکنون مسیر شما ضبط می‌شود
  • در گزینه “تنظیم” (Set up)، همچنین می‌توانید فواصل زمان یا مسافت ضبط کسیر را تنظیم کنید. فاصله زمانی به GPS دستور میدهد که موقعیت شما را در آن فواصل داده شده ضبط کند. اگر در GPSتان کارت حافظه داشته باشید، خوب است که آن را به ۱ ثانیه تنظیم کنید، به این معنی که هر ثانیه موقعیت شما به مسیر ضبط شده اضافه می‌شود. این حالت در زمانی که بررسی دقیق و با جطئیات مورد نیاز است مفید خواهد بود.
  • برای رفتن به صفحه نقشه، دکمه “X” را فشار دهید. همانطور که حرکت می کنید، خواهید دید که مسیر شما به صورت یک سری از نقاط نشان داده شده است.

کپی کردن نقاط بین‌راهی و مسیرها به کامپیوتر

هنگامی که نقشه‌برداری با GPS را به پایان رساندید، بایستی نقاط و مسیرها را به کامپیوتر خود منتقل کنید تا بتوانید آنها را در JOSM باز کنید.

یکی از روشهای انتقال نقاط بین‌راهی و مسیرها، استفاده از نرم افزار رایگان BaseCamp است که خود Garmin فراهم می‌کند. می‌توان آن را از اینجا دانلود کرد. با این حال، در این بخش ما از یک برنامه به نام GPSBabel استفاده خواهیم کرد که چند ویژگی اضافی را ارائه می‌کند.

ضمیمه کردن GPS به کامپیوتر

  • ابتدا، ضبط مسیر را با رفتن به صفحه مسیرها و انتخاب گزینه “خاموش” (Off) از روی GPS خود خاموش کنید.
  • GPS را با کابل به کامپیوتر خود وصل کنید. یک سر کابل باید به پورت USB کامپیوتر، و سر دیگر به پشت GPS، در زیر زبانه لاستیکی بالای صفحه، وصل شود. GPS باید روشن شود تا نقاط و مسیرها راکپی کند.

نصب درایورهای GPS

  • ممکن است نیاز به نصب درایورهای GPS روی کامپیوتر خود داشته باشید. میتوانید درایورها را از وبسایت Garmin دانلود کنید
  • برای دریافت فایل نصب روی “دانلود” کلیک کنید. آنرا روی کامپیوتر قرار دهید، و برای نصب دوبار کلیک کنید.

سیستم‌های لینوکس (حداقل فدورا) برای برقراری ارتباط با دستگاه گارمین (حداقل eTrex Vista HCx) نیاز به درایور خاص ندارند. فقط مطمئن شوید که Garmin روشن است و به وسیله کابل USB به کامپیوتر متصل شده است. می‌توانید از GPSBabel (همانطور که در زیر توضیح داده خواهدشد) یا GpsPrune برای گرفتن داده‌های ذخیره شده از دستگاه تان استفاده کنید.

دریافت برنامه نصب GPSBabel

  • GPSBabel برنامه‌ای است که به ما اجازه می‌دهد داده‌ها را از GPS منتقل کنیم. اگر یک کپی از GPSBabel را روی سی‌دی یا فلش درایو داشته باشید، می‌توانید به بخش بعدی بروید.
  • اگر GPSbabel را از قبل نداشته باشید، مرورگر وب خود را باز کنید و به www.gpsbabel.org بروید
  • روی “دانلود” در بالای صفحه کلیک کنید.
  • به پایین صفحه رفته و نسخه سیستم عامل خود را انتخاب کنید. کاربران لینوکس باید آن را در مدیریت بسته‌های توزیع خود پیدا کنند.

نصب GPSBabel

  • محل فایل نصبی GPSBabel را در رایانه خود پیدا کنید. برای نصبش روی آن دوبار کلیک کنید.
  • روی “بعدی” (Next) کلیک کنید.
  • روی “قبول” (I accept) و “بعدی” کلیک کنید.
  • به کلیک کردن “بعدی” ادامه دهید تا زمانی که برنامه نصب شود.
  • هنگامی که نصب برنامه به پایان رسید، بر روی “پایان” کلیک کنید تا GPSBabel شروع شود.

GPSBabel Interface

کپی کردن مسیرها و نقطه‌های بین‌راهی

  • در دایره کنار کلمه «دستگاه» (Device) در بالای پنجره کلیک کنید.
  • در منوی کشویی با نام “Format” مورد “Garmin serial/USB protocol” را انتخاب کنید.
  • به پایین تا اوسط پنجره بروید، در قسمت خروجی. از منوی کشویی با نام “Format” مورد “GPX XML” را انتخاب کنید:

Choose GPX XML

  • بر روی “نام فایل” کلیک کنید و برای فایل ذخیره شده خود یک نام بنویسید. باید نامی باشد که داده‌ها را توصیف کند، مانند تاریخ و محل آنها. به عنوان مثال، jakarta-07-07-2011
  • مطمئن شوید که GPS شما به کامپیوتر وصل شده است و روشن است.
  • روی “اعمال” (Apply) در گوشه پایین و راست پنجره کلیک کنید.
  • اگر همه چیز خوب پیش برود، باید نوار پیشرفت در طول صفحه در حال پر شدن باشد. که نشان‌دهنده این است که داده‌ها از طریق GPS بازیابی می‌شوند. وقتی که به پایان رسید، نقاط و مسیر شما در فایلی که انتخاب کردید ذخیره خواهد شد.

باز کردن در JOSM

  • حالا JOSM را باز کنید. از منوی بالا روی “File” و سپس روی “Open …” کلیک کنید.
  • فایلی را که با GPSBabel ایجاد کرده‌اید پیدا کرده و آنرا انتخاب کنید. روی “Open” کلیک کنید.
  • حالا شما باید نقاط و مسیرهای خود را که در JOSM بارگذاری شده است را ببینید.

GPS Files Open in JOSM

خلاصه

تبریک! حالا شما درک درستی از چگونگی کار با GPS دارید. اگر تا بحال اینکار را نکرده‌اید، ذخیره کردن نقاط و یا مکانهای مهم را با این دستگاهها تمرین کنید.

در این بخش یاد گرفتیم که چطور نقاط و مسیرها را جمع‌آوری نموده و آنها را در JOSM باز کنیم. بعداً، یاد می‌گیریم که چگونه از این اطلاعات برای افزودن مکانهای جدید به OpenStreetMap استفاده کنیم.

CC0
Official HOT OSM learning materials